Bestaanszekerheid onder druk: een kwart kan de rekeningen niet meer betalen
Geplaatst op
Dossier laatst bijgewerkt: 28-09-2026

De bestaanszekerheid van veel Nederlanders staat zwaar onder druk: een kwart kan de rekeningen niet meer betalen, veertig procent worstelt met de boodschappen, en de prijzen van energie, brandstof en voedsel blijven maar stijgen.
De energierekening daalt gemiddeld, maar dat cijfer misleidt. In januari 2026 kwam de gemiddelde jaarlijkse energierekening voor een Nederlands huishouden uit op 1.993 euro, 52 euro minder dan een jaar eerder, vooral door lager verbruik. Maar dat gemiddelde verbergt grote verschillen. Een groot gezin in een oud vrijstaand huis dat op gas stookt, betaalt jaarlijks 3.370 euro. Een huishouden in een woning die vooral elektrisch verwarmt, betaalt slechts 1.020 euro. Met andere woorden: binnen hetzelfde energiesysteem is de rekening voor de een meer dan drie keer zo hoog als voor de ander, en die “gemiddelde daling” betekent voor mensen met een hoge rekening vrijwel niets.
De brandstofprijzen breken records. Eind september 2026 bereikte de landelijke adviesprijs voor Euro95 een historisch hoogtepunt van 2,729 euro per liter. In één maand tijd kwam er 14 cent bij, in een jaar meer dan 50 cent. Een tank van 50 liter kost nu 136 euro, tegen 109 euro een jaar geleden. Diesel staat op 2,814 euro per liter. Voor mensen die moeten autorijden om naar hun werk te komen of in gebieden wonen waar het openbaar vervoer beperkt is, is dat een rekening die steeds moeilijker rond te krijgen is.
De voedselprijzen stijgen in golven, wat betekent dat de pijn nog niet voorbij is. Economen van Rabobank waarschuwen dat de voedselprijzen rond Kerstmis 2026 flink zullen stijgen en begin 2027 mogelijk 7% hoger liggen dan nu. De oorzaken stapelen zich op: dure olie drijft de kosten van diesel en kunstmest op, dure gasprijzen maken brood bakken duurder, en ook plastic verpakkingen worden duurder door de olieprijs. De supermarktbranche waarschuwt de regering dat de voorgestelde suikertaks, vrachtwagenheffing, energieheffing en hoger minimumloon de voedselprijzen uiteindelijk met nog eens 10% kunnen opdrijven.
Nederlanders passen zich op de meest basale manier aan. Uit het onderzoek blijkt dat 49% meer op aanbiedingen let, 35% overstapt op huismerken of goedkopere producten, 29% naar goedkopere supermarkten gaat, 23% meerdere winkels afgaat om prijzen te vergelijken, en 18% simpelweg minder koopt. Nog eens 15% stelt andere uitgaven uit om eten te kunnen betalen. Dit zijn geen “consumptieoptimalisaties”, maar een gedwongen overlevingsstrategie.
Op beleidsniveau wringt het. De officiële armoedecijfers verbeteren: het percentage mensen in armoede daalt in 2026 naar verwachting van 3,1% naar 2,8%. Maar de Nibud-cijfers komen uit de dagelijkse ervaring van huishoudens, niet uit statistische modellen. Kamerleden wijzen erop dat de vraag naar hulp bij de Sinterklaasactie toeneemt, wat “kan betekenen dat de problemen van de bestaande armoedegroep verdiepen”. Met andere woorden: de officiële cijfers dalen, maar de ervaring op de grond verslechtert — en juist die kloof is brandstof voor politiek wantrouwen.
Kort samengevat: een kwart kan de rekeningen niet betalen, veertig procent maakt zich zorgen over eten, benzine is recordduur en voedsel wordt nog duurder. Nederlanders zijn niet aan het “bezuinigen”, ze zijn gedwongen opnieuw te definiëren wat “basislevensonderhoud” betekent.
Peilingen over Bestaanszekerheid onder druk: een kwart kan de rekeningen niet meer betalen
Bestaanszekerheid onder druk
Vindt u dat de regering genoeg doet om de lasten voor Nederlanders te verlichten?
Huidige uitslag
Totaal: 13 stemmen.
Deze bezoekerspeiling is niet noodzakelijk representatief voor Nederland.
Discussie over Bestaanszekerheid onder druk: een kwart kan de rekeningen niet meer betalen
Nederland is strak alleen van de elite. De gewone man / vrouw kan het levensonderhoud niet meer betalen. Dit kan zo niet doorgaan.
Beantwoorden
Onze lonen zijn straks niet meer toereikend. Voor een tasje boodschappen betaal je al gauw €60. Met de auto op pad gaan is bijna niet meer te betalen, terwijl men in het buitenland iedereen tegemoetkomt."
Beantwoorden