Maatschappelijk dossier

De zorg in Nederland: hogere kosten, langere wachttijden en groeiende ongelijkheid

Geplaatst op

Dossier laatst bijgewerkt: 28-09-2026

De zorg in Nederland: hogere kosten, langere wachttijden en groeiende ongelijkheid

De Nederlandse zorg staat onder zware druk: gewone Nederlanders betalen steeds meer, wachten steeds langer, en tegelijkertijd krijgen asielzoekers zorg die volledig door de overheid wordt betaald. Die asymmetrie wakkert de onvrede in de samenleving aan.

De kosten voor gewone mensen lopen op. Het kabinet heeft besloten het eigen risico in de zorg te verhogen van 385 naar 455 euro. Dat betekent dat iedere verzekerde eerst zelf 455 euro aan zorgkosten moet betalen voordat de verzekering bijspringt. Er komt wel een aanvullend plafond van 150 euro per behandeling, maar voor mensen die meerdere behandelingen nodig hebben, stijgt de jaarlijkse last alsnog met 70 euro. Critici noemen het "een klap in het gezicht" van mensen die al moeite hebben om rond te komen. De premie voor de basisverzekering stijgt in 2026 naar ongeveer 159 euro per maand, een stijging van 53 procent sinds 2016, terwijl de inflatie in diezelfde periode 33 procent bedroeg. De zorg kost het land in 2026 naar verwachting 114 miljard euro, bijna een kwart van de rijksbegroting.

Tegelijkertijd worden asielzoekers volledig ontzorgd. Wie in Nederland asiel aanvraagt, heeft recht op medische zorg die vergelijkbaar is met de basisverzekering, maar de rekening wordt betaald door het COA, dus door de overheid. Zij betalen geen eigen risico, geen premie en geen eigen bijdrage. Voor gewone Nederlanders voelt dat scheef: zij moeten eerst 455 euro ophoesten voordat hun zorg vergoed wordt, terwijl asielzoekers die drempel niet kennen. Daar komt bij dat het kabinet statushouders juist actief naar werk begeleidt, ook in de zorg, waar het personeelstekort enorm is. Op zich logisch, maar het versterkt het gevoel dat nieuwkomers voorrang krijgen op schaarse voorzieningen.

De huisartsenzorg is een apart hoofdpijn dossier. Nederland telt inmiddels ruim 194.000 mensen zonder huisarts, simpelweg omdat ze geen praktijk kunnen vinden die nog nieuwe patiënten aanneemt. Nog eens 290.000 mensen zoeken een praktijk dichter bij huis, omdat ze nu verder dan een kwartier moeten rijden voor een afspraak. De wachttijd voor een niet-spoedeisende afspraak is opgelopen tot ongeveer een week, terwijl dat tien jaar geleden vaak dezelfde dag nog kon. Een zorgwekkend gevolg: steeds meer patiënten vertellen niet de waarheid om sneller een afspraak te krijgen. Ze zeggen dat ze al medicijnen hebben geprobeerd of liegen over koorts, alleen maar om eerder aan de beurt te zijn. Huisartsen waarschuwen dat dit het vertrouwen tussen dokter en patiënt ondermijnt en dat het ten koste gaat van mensen die echt dringend zorg nodig hebben.

Het personeelstekort is de onderliggende ziekte. De zorg en welzijnssector kampt in 2026 met een tekort van ongeveer 93.500 mensen. Als er niets verandert, loopt dat op tot bijna 328.000 in 2035. In sommige ziekenhuizen worden operaties uitgevoerd met assistenten die nog niet volledig bevoegd zijn, omdat er simpelweg geen gekwalificeerd personeel is. De patiëntenfederatie wil dat de Inspectie ingrijpt. Huisartspraktijken lossen het tekort op door praktijkassistenten als een soort poortwachter te laten fungeren, maar zij kunnen niet alles opvangen.

En dan is er nog de stille groep die zorg mijdt omdat het te duur is. Uit onderzoek blijkt dat 7 tot 16 procent van de mensen zorg overslaat vanwege de kosten. Sinds 2021 is iemands financiële situatie zelfs een betere voorspeller van zorgmijding dan iemands inkomen. Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders hebben geen aanvullende verzekering voor bijvoorbeeld fysiotherapie, waardoor ze noodzakelijke behandelingen uitstellen. Dat uitstel leidt uiteindelijk tot duurdere zorg, waardoor het systeem als geheel nog verder onder druk komt.

Kort samengevat: de gewone Nederlander betaalt meer premie, meer eigen risico en wacht langer op zorg. Asielzoekers krijgen dezelfde zorg zonder die financiële drempels. Het personeelstekort groeit, de kosten stijgen en de huisartsenzorg kraakt in al zijn voegen. De politieke vraag is niet of er iets moet veranderen, maar wie de rekening gaat betalen — en of de gewone Nederlander dat nog kan opbrengen.
Praat mee

Discussie over De zorg in Nederland: hogere kosten, langere wachttijden en groeiende ongelijkheid

U antwoordt op reactie #64. Annuleren

Reacties worden eerst gemodereerd. Houd het respectvol en bespreek de inhoud, niet de persoon.

Anoniempje · 28-09-2026 15:25

De kosten in de zorg schieten omhoog. Wij maar betalen en die asielzoekers krijgen alles maar gratis.

Beantwoorden
Feank · 29-09-2026 07:37

De kosten van de zorg rijzen de pan uit, terwijl die asielzoekers alle zorg gratis krijgen. En wij dan? Dit kan toch niet.

Beantwoorden